ປ້າຍຢາເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດກ່ຽວກັບຢາ. ການອ່ານແລະເຂົ້າໃຈປ້າຍຢາຢ່າງຖືກຕ້ອງຈະຊ່ວຍໃຫ້ການໃຊ້ຢາມີປະສິດທິພາບແລະປອດໄພ ປ້ອງກັນການໃຊ້ຜິດທີ່ອາດເປັນອັນຕະລາຍ.
ສ່ວນປະກອບຂອງປ້າຍຢາ
1. ຊື່ຢາ
ຊື່ການຄ້າ (Brand Name/Trade Name):
- ຊື່ທີ່ບໍລິສັດຜະລິດຕັ້ງໃຫ້
- ຕົວອັກສອນໃຫຍ່ ເດັ່ນຊັດ
- ຕົວຢ່າງ: Panadol, Tylenol, Sara
ຊື່ສາກົນ (Generic Name):
- ຊື່ຕາມສານປະກອບຫຼັກ
- ຕົວອັກສອນນ້ອຍກວ່າ ຢູ່ໃຕ້ຊື່ການຄ້າ
- ຕົວຢ່າງ: Paracetamol, Ibuprofen
ເປັນຫຍັງຈື່ງສຳຄັນ:
- ຫຼາຍຍີ່ຫໍ້ອາດມີສານດຽວກັນ
- ປ້ອງກັນກິນຊ້ຳ
- ເລືອກຢາ Generic ລາຄາຖືກກວ່າ
2. ປະລິມານສານສຳຄັນ (Strength/Dosage)
ຮູບແບບ:
- ມິລລິກຣາມ (mg)
- ກຣາມ (g)
- ມິລລິລິດ (ml)
- ເປີເຊັນ (%)
- ຫົວໜ່ວຍສາກົນ (IU)
ຕົວຢ່າງ:
- Paracetamol 500mg
- Amoxicillin 250mg/5ml
- Vitamin D 1000 IU
ເປັນຫຍັງຈື່ງສຳຄັນ:
- ຮູ້ວ່າແຕ່ລະເມັດມີຢາເທົ່າໃດ
- ຄິດໄລ່ຂະໜາດທີ່ຕ້ອງກິນ
- ປ້ອງກັນກິນຫຼາຍ ຫຼື ກິນໜ້ອຍເກີນໄປ
3. ຮູບແບບຢາ (Dosage Form)
ຊະນິດຕ່າງໆ:
- ເມັດ (Tablet): ກິນ ກັບນໍ້າ
- ແຄັບຊູນ (Capsule): ກິນທັງເມັດ ບໍ່ແກະ
- ນໍ້າເຊື່ອມ (Syrup/Suspension): ສຳລັບເດັກ ຜູ້ໃຫຍ່ທີ່ກືນຍາກ
- ນໍ້າ (Solution): ລະລາຍສຳເລັດ
- ຢາທາ (Cream/Ointment): ທານອກ
- ຢາແຜ່ນ (Patch): ຕິດຜິວໜັງ
- ຢາສີດ (Injection): ຕ້ອງມີການຝຶກ
4. ປະລິມານທັງໝົດ
ຂໍ້ມູນ:
- ຈຳນວນເມັດ ຫຼື ແຄັບຊູນ
- ປະລິມານນໍ້າເຊື່ອມ (ml)
ຕົວຢ່າງ:
- 10 tablets
- 100ml syrup
- 30 capsules
ເປັນຫຍັງຈື່ງສຳຄັນ:
- ຮູ້ວ່າຈະພຽງພໍກິນນານປານໃດ
- ວາງແຜນຊື້ຢາເພີ່ມ
5. ວັນໝົດອາຍຸ (Expiry Date/EXP)
ຮູບແບບ:
- EXP: MM/YYYY
- Use before: DD/MM/YYYY
- Expires: Month/Year
ຕົວຢ່າງ:
- EXP: 12/2025 (ໝົດອາຍຸເດືອນທັນວາ 2025)
- Use before: 31/12/2025
ເປັນຫຍັງຈື່ງສຳຄັນ:
- ຢາໝົດອາຍຸອາດບໍ່ໄດ້ຜົນ
- ບາງຢາອາດເປັນພິດ
- ກວດກ່ອນກິນທຸກຄັ້ງ
ຂໍ້ຄວນຮູ້:
- ບາງຢາໝົດອາຍຸໃນວັນທ້າຍຂອງເດືອນ
- ບາງຢາໝົດອາຍຸທ້າຍປີ
- ຢ່າກິນຢາໝົດອາຍຸ
6. ເລກ Lot/Batch
ຕົວຢ່າງ:
- Lot No: AB12345
- Batch: 2024120501
ເປັນຫຍັງຈື່ງສໍາຄັນ:
- ຕິດຕາມການຜະລິດ
- ໃຊ້ໃນກໍລະນີມີບັນຫາຢາບົກພ່ອງ
- ສົ່ງຄືນຢາທີ່ມີບັນຫາ
7. ວິທີໃຊ້ (Directions for Use)
ຂໍ້ມູນສຳຄັນ:
- ເທົ່າໃດຕໍ່ຄັ້ງ
- ກິນຖີ່ປານໃດ
- ກິນກ່ອນ ຫຼື ຫຼັງອາຫານ
- ວິທີກິນພິເສດ
ຕົວຢ່າງ:
- "ກິນ 1 ເມັດ ວັນລະ 2-3 ຄັ້ງ ຫຼັງອາຫານ"
- "ສັ່ນຂວດກ່ອນໃຊ້"
- "ທາບາງໆ ໃສ່ບໍລິເວນທີ່ເປັນ ວັນລະ 2 ຄັ້ງ"
8. ຂໍ້ຫ້າມ (Contraindications)
ໃຜບໍ່ຄວນໃຊ້:
- ຄົນທີ່ແພ້ສານໃນຢາ
- ແມ່ຖືພາ ແມ່ໃຫ້ນົມລູກ
- ເດັກອາຍຸຕ່ຳກວ່າກຳນົດ
- ຜູ້ທີ່ມີພະຍາດບາງຊະນິດ
ຕົວຢ່າງ:
- "ຫ້າມໃຊ້ໃນແມ່ທ້ອງ"
- "ບໍ່ແນະນຳສຳລັບເດັກອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 12 ປີ"
- "ຫ້າມຖ້າແພ້ Penicillin"
9. ຄຳເຕືອນ (Warnings/Precautions)
ຂໍ້ຄວນລະວັງ:
- ອາດງ່ວງນອນ
- ບໍ່ຄວນຂັບລົດ
- ຫຼີກລ້ຽງເຫຼົ້າ
- ລະວັງຖ້າມີໂຣກບາງຊະນິດ
ຕົວຢ່າງ:
- "ອາດເຮັດໃຫ້ງ່ວງນອນ"
- "ບໍ່ຄວນດື່ມເຫຼົ້າລະຫວ່າງກິນຢາ"
- "ປຶກສາແພດຖ້າມີພະຍາດໄຕ"
10. ຜົນຂ້າງຄຽງ (Side Effects)
ອາການທີ່ອາດເກີດ:
- ຄຼື່ນໄສ້
- ວິນຫົວ
- ງ່ວງນອນ
- ຜື່ນແດງ
ຄຳແນະນຳ:
- ຖ້າມີອາການຮຸນແຮງ: ຢຸດກິນ ພົບແພດ
- ຖ້າອາການເລັກນ້ອຍ: ສັງເກດ ຖ້າບໍ່ດີຂຶ້ນພົບແພດ
11. ການເກັບຮັກສາ (Storage)
ຄຳແນະນຳທົ່ວໄປ:
- ຮັກສາຢູ່ອຸນຫະພູມ 25-30°C
- ເກັບໃນບ່ອນແຫ້ງ ເຢັນ
- ຫ່າງຈາກແສງແດດ
- ເກັບໃຫ້ພົ້ນມືເດັກ
ການເກັບພິເສດ:
- "ເກັບໃນຕູ້ເຢັນ 2-8°C" - ນໍ້າເຊື່ອມບາງຊະນິດ, Insulin
- "ບໍ່ເກັບໃນຕູ້ເຢັນ" - ນໍ້າເຊື່ອມບາງຊະນິດ
- "ປົກປິດແສງ" - ຢາທີ່ແຕກຕົວເມື່ອໂດນແສງ
12. ຜູ້ຜະລິດ
ຂໍ້ມູນ:
- ຊື່ບໍລິສັດຜະລິດ
- ປະເທດຜະລິດ
- ເລກທະບຽນຢາ (ສປປ ລາວ: ຢຊ)
ເປັນຫຍັງສຳຄັນ:
- ຮູ້ວ່າຢາມາຈາກໃສ
- ກວດສອບຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື
- ຕິດຕໍ່ຖ້າມີບັນຫາ
ວິທີອ່ານປ້າຍຢາຢ່າງເປັນລະບົບ
ຂັ້ນຕອນທີ 1: ກວດສອບຢາທີ່ຖືກຕ້ອງ
ກວດເບິ່ງ:
- ຊື່ຢາຕົງກັບໃບສັ່ງແພດບໍ່
- ປະລິມານສານຖືກບໍ່
- ວັນໝົດອາຍຸຍັງດີຢູ່ບໍ່
ຕົວຢ່າງ:
- ແພດສັ່ງ: Paracetamol 500mg
- ກວດປ້າຍ: Paracetamol 500mg ✓
- ວັນໝົດອາຍຸ: 12/2026 ✓
ຂັ້ນຕອນທີ 2: ອ່ານວິທີໃຊ້
ເບິ່ງໃຫ້ຊັດເຈນ:
- ກິນເທົ່າໃດຕໍ່ຄັ້ງ
- ວັນລະກີ່ຄັ້ງ
- ກິນກ່ອນ ພ້ອມ ຫຼື ຫຼັງອາຫານ
- ມີຂັ້ນຕອນພິເສດບໍ່
ຂັ້ນຕອນທີ 3: ອ່ານຂໍ້ຫ້າມແລະຄຳເຕືອນ
ກວດວ່າທ່ານ:
- ມີຂໍ້ຫ້າມບໍ່
- ມີສະພາບທີ່ຕ້ອງລະວັງບໍ່
- ຄວນຫຼີກລ້ຽງສິ່ງໃດ
ຂັ້ນຕອນທີ 4: ຮູ້ຈັກຜົນຂ້າງຄຽງ
ເພື່ອ:
- ຮູ້ວ່າຄວນສັງເກດອາການໃດ
- ຮູ້ເວລາທີ່ຕ້ອງພົບແພດ
ຂັ້ນຕອນທີ 5: ການເກັບຮັກສາ
ປະຕິບັດຕາມ:
- ເກັບທີ່ອຸນຫະພູມເໝາະສົມ
- ປ້ອງກັນຄວາມຊຸ່ມ ແສງແດດ
- ເກັບໃຫ້ພົ້ນມືເດັກ
ກໍລະນີພິເສດ
ປ້າຍນໍ້າເຊື່ອມ
ຂໍ້ມູນເພີ່ມ:
- ປະລິມານຕໍ່ຊ້ອນ
- ວິທີຕວງ (ໃຊ້ຊ້ອນແມ່ນ ຫຼື ກ້ອນທີ່ມາກັບຢາ)
- ຕ້ອງສັ່ນກ່ອນກິນບໍ່
- ການເກັບຫຼັງເປີດ
ຕົວຢ່າງ:
- "ສັ່ນຂວດກ່ອນກິນທຸກຄັ້ງ"
- "5ml = 1 ຊ້ອນຊາ = 250mg"
- "ໃຊ້ໄດ້ພຽງ 14 ວັນຫຼັງເປີດ"
ປ້າຍຢາສີດ
ຂໍ້ມູນສຳຄັນ:
- ວິທີປົນຢາ (ຖ້າເປັນຜົງ)
- ວິທີສີດ (ກ້າມເນື້ອ, ເສັ້ນເລືອດ, ໃຕ້ຜິວໜັງ)
- ການເກັບຫຼັງປົນ
- ໄລຍະໃຊ້ໄດ້ຫຼັງປົນ
ປ້າຍຢາທາ
ຂໍ້ມູນສຳຄັນ:
- ທາບາງໆ ຫຼື ໜາ
- ວັນລະກີ່ຄັ້ງ
- ທາບໍລິເວນໃດ
- ປິດແຜ ຫຼື ປ່ອຍໃຫ້ລົມຂ້າມ
ສັນຍານເຕືອນຢາປອມ
ກວດສອບ:
ປ້າຍຢາ:
- ພິມບໍ່ຊັດເຈນ
- ມີຂໍ້ຜິດພາດດ້ານພາສາ
- ຂໍ້ມູນບໍ່ຄົບຖ້ວນ
ຫຸ້ມຫໍ່:
- ບໍ່ມີຊີນປະທັບຕາ
- ງ່າຍເປີດໄດ້
- ຫຸ້ມບໍ່ແໜ້ນ
ຢາ:
- ສີ ກິ່ນ ຮູບຮ່າງຜິດປົກກະຕິ
- ແຕກ ເຊົ່າ ລະລາຍ
ຖ້າສົງໄສ:
- ບໍ່ຄວນກິນ
- ແຈ້ງຮ້ານຢາ ຫຼື ອົງການອາຫານແລະຢາ
ຄຳແນະນຳການເກັບຮັກສາ
ຫຼັກການທົ່ວໄປ:
ບ່ອນເກັບ:
- ຕູ້ຢາທີ່ແຫ້ງ ເຢັນ
- ບໍ່ເກັບໃນຫ້ອງນໍ້າ (ຄວາມຊຸ່ມສູງ)
- ໃນກ່ອງຫຸ້ມເດີມ (ມີປ້າຍຄົບຖ້ວນ)
ຄວາມປອດໄພ:
- ເກັບໃຫ້ພົ້ນມືເດັກ
- ແຍກຈາກອາຫານ
- ບໍ່ປະສົມຢາຫຼາຍຊະນິດໃນຂວດດຽວ
ກວດເປັນປະຈຳ:
- ກວດວັນໝົດອາຍຸ
- ກວດສະພາບຢາ
- ກຳຈັດຢາໝົດອາຍຸ
ຄຳຖາມທີ່ຄວນຖາມພະນັກງານຮ້ານຢາ
ກ່ຽວກັບການໃຊ້:
- ກິນເວລາໃດດີທີ່ສຸດ?
- ກິນກ່ອນ ພ້ອມ ຫຼື ຫຼັງອາຫານ?
- ຖ້າລືມກິນຄວນເຮັດແນວໃດ?
- ກິນນານປານໃດ?
ກ່ຽວກັບຂໍ້ຄວນລະວັງ:
- ມີສິ່ງທີ່ຕ້ອງຫຼີກລ້ຽງບໍ່?
- ສາມາດກິນກັບຢາອື່ນໄດ້ບໍ່?
- ຜົນຂ້າງຄຽງທີ່ສຳຄັນມີຫຍັງບ້າງ?
ກ່ຽວກັບການເກັບຮັກສາ:
- ເກັບແນວໃດ?
- ໃຊ້ໄດ້ນານປານໃດຫຼັງເປີດ?
ຄຳແນະນຳຈາກ Centerpharm
ການອ່ານປ້າຍຢາຢ່າງຖືກຕ້ອງແມ່ນທັກສະສຳຄັນສຳລັບການໃຊ້ຢາຢ່າງປອດໄພ:
ຈື່ໄວ້ວ່າ:
- ອ່ານທຸກຄັ້ງກ່ອນກິນ - ເຖິງແມ່ນຢາທີ່ເຄີຍກິນ
- ບໍ່ແນ່ໃຈຖາມ - ພະນັກງານຮ້ານຢາພ້ອມຊ່ວຍ
- ເກັບປ້າຍໄວ້ - ຢ່າຖິ້ມກ່ອງ ຫຼື ຖົງຢາ
- ກວດວັນໝົດອາຍຸ - ທຸກຄັ້ງກ່ອນກິນ
ຂໍ້ຜິດພາດທີ່ພົບບໍ່:
- ບໍ່ອ່ານປ້າຍກ່ອນກິນ
- ເດົາເອົາວິທີກິນ
- ກິນຢາໝົດອາຍຸ
- ປະສົມຢາຫຼາຍຊະນິດໃນຂວດດຽວ
ມາຮ້ານຢາ Centerpharm ທີ່ໄຊສົມບູນ ພວກເຮົາມີປ້າຍຢາທີ່ຊັດເຈນທັງພາສາລາວ ແລະພະນັກງານມືອາຊີບພ້ອມອະທິບາຍລະອຽດກ່ຽວກັບການໃຊ້ຢາທຸກຊະນິດ. ຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຖືກຕ້ອງນຳໄປສູ່ການໃຊ້ຢາທີ່ປອດໄພແລະມີປະສິດທິພາພ.
ປຶກສາທ່ານໝໍກ່ອນໃຊ້ຢາທຸກຄັ້ງ ຫຼື ອ່ານເບິ່ງຄຳແນະນຳທີ່ໄດ້ອະທິບາຍໄວ້ໃນບົດຄວາມນີ້